TƯ VẤN PHÁP LUẬT

Trang chủ/Tư vấn pháp luật

Khi đời sống hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được thì ly hôn là giải pháp pháp lý cuối cùng để giải thoát cho cả hai bên. Tuy nhiên, khác với ly hôn thuận tình khi vợ chồng đạt được sự đồng thuận, việc đơn phương chấm dứt quan hệ hôn nhân thường gặp nhiều rắc rối pháp lý, thời gian kéo dài và phát sinh tranh chấp gay gắt. Việc nắm vững quy định về thủ tục ly hôn đơn phương sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình tại Tòa án.

Bài viết dưới đây tổng hợp chi tiết toàn bộ căn cứ pháp lý, hồ sơ chuẩn bị, quy trình 5 bước giải quyết và chi phí thực hiện mới nhất.

1. Điều kiện và căn cứ pháp lý nộp đơn xin ly hôn đơn phương

Theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và hướng dẫn tại Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa án sẽ xem xét và chấp nhận yêu cầu đơn phương ly hôn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Có hành vi bạo lực gia đình: Bao gồm bạo lực về thể chất, tinh thần, kinh tế hoặc tình dục khiến sức khỏe, danh dự, tâm lý của đối phương bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cụ thể:

    • Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;
    • Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
    • Cưỡng ép chứng kiến bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
    • Bỏ mặc, không quan tâm; không nuôi dưỡng, chăm sóc thành viên gia đình là trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; không giáo dục thành viên gia đình là trẻ em;
    • Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
    • Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
    • Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
    • Tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
    • Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng;
    • Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm; cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm, kích thích bạo lực;
    • Cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp;
    • Cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi;
    • Chiếm đoạt, hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;
    • Cưỡng ép thành viên gia đình học tập, lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác;
    • Cô lập, giam cầm thành viên gia đình;
    • Cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật.

Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng: Là vi phạm quy định về quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng dẫn đến xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người kia. Ví dụ như: ngoại tình, bỏ mặc không chăm sóc, tẩu tán tài sản gia đình…

Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được là thuộc một trong các trường hợp sau đây:

    • Không có tình nghĩa vợ chồng, ví dụ: vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; vợ, chồng sống ly thân, bỏ mặc vợ hoặc chồng;
    • Vợ, chồng có quan hệ ngoại tình;
    • Vợ, chồng xúc phạm nhau, làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, tổn thất về tinh thần hoặc gây thương tích, tổn hại đến sức khỏe của nhau;
    • Không bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển.

Một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích: Vợ hoặc chồng bị Tòa án ra quyết định tuyên bố mất tích theo quy định pháp luật.

Lưu ý quan trọng về hạn chế quyền nộp đơn: Người chồng không có quyền yêu cầu đơn phương ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, nếu người vợ là người chủ động nộp đơn thì Tòa án vẫn thụ lý giải quyết bình thường.

2. Hồ sơ làm thủ tục ly hôn đơn phương gồm những gì?

Để thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương nhanh chóng, bạn cần chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ khởi kiện gồm các tài liệu sau:

    • Đơn khởi kiện ly hôn: Soạn theo Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP.
    • Giấy chứng nhận kết hôn: Bản gốc. Trường hợp bản gốc bị mất hoặc bị đối phương giấu, bạn phải đến UBND nơi đăng ký kết hôn để xin trích lục.
    • Giấy tờ nhân thân: Bản sao chứng thực CCCD/Hộ chiếu của nguyên đơn và bị đơn.
    • Giấy tờ xác nhận cư trú: Văn bản xác nhận thông tin cư trú (Mẫu CT07) hoặc xác nhận của Công an xã/phường về nơi thường trú, tạm trú của bị đơn.
    • Giấy khai sinh của con chung: Bản sao chứng thực (nếu có con chung).
    • Chứng cứ chứng minh tài sản và nợ chung: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ), đăng ký xe, sổ tiết kiệm, hợp đồng vay nợ… (nếu yêu cầu Tòa án chia tài sản).
    • Chứng cứ chứng minh mâu thuẫn: Hình ảnh, tin nhắn, biên bản hòa giải tại địa phương, kết luận giám định thương tích, đơn tố cáo… Đây là tài liệu quan trọng để Tòa án làm căn cứ chấp nhận đơn.

3. Quy trình 5 bước giải quyết thủ tục ly hôn đơn phương tại Tòa án

Quy trình giải quyết vụ án đơn phương ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc được tiến hành theo các bước chuẩn sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện

Người nộp đơn (nguyên đơn) gửi bộ hồ sơ đã chuẩn bị đến Tòa án có thẩm quyền bằng một trong các hình thức: nộp trực tiếp tại Tòa, gửi qua đường bưu điện hoặc gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

Bước 2: Thụ lý vụ án và nộp án phí

Trong thời hạn 5–7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Tòa án xem xét tính hợp lệ. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Nguyên đơn tiến hành nộp án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự cấp huyện và nộp lại biên lai cho Tòa án để chính thức thụ lý vụ án.

Bước 3: Hòa giải và công khai chứng cứ

Tòa án tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.

    •     Nếu hòa giải thành: Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành và đình chỉ vụ án.
    •     Nếu hòa giải không thành: Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.

Bước 4: Mở phiên tòa sơ thẩm

Tòa án mở phiên tòa sơ thẩm để xem xét tranh chấp về quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con và phân chia tài sản chung dựa trên chứng cứ của các bên.

Bước 5: Ban hành bản án và hiệu lực

Sau khi kết thúc phiên tòa, Tòa án ban hành bản án sơ thẩm. Sau 15 ngày kể từ ngày tuyên án, nếu các bên không có kháng cáo và Viện kiểm sát không có kháng nghị, bản án ly hôn sẽ chính thức có hiệu lực pháp luật.

4. Thời gian và chi phí thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương

Thời gian giải quyết: Thông thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng. Đối với các trường hợp phức tạp như bị đơn cố tình trốn tránh, giấu địa chỉ, tranh chấp tài sản lớn hoặc ly hôn có yếu tố nước ngoài, thời gian có thể kéo dài từ 8 đến 12 tháng.

Chi phí và án phí:

    • Án phí sơ thẩm không có tranh chấp tài sản: 300.000 VNĐ.
    • Án phí đối với tranh chấp tài sản: Được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên tổng giá trị tài sản tranh chấp theo quy định của Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án.

5. Khi nào bạn nên nhờ đến dịch vụ luật sư chuyên nghiệp?

Trên thực tế, việc tự mình chuẩn bị hồ sơ và tham gia tố tụng thường gặp nhiều trở ngại do đối phương không hợp tác, không chịu ký đơn, cố tình giấu giấy tờ hoặc có tranh chấp gay gắt về tài sản và quyền nuôi con. Lúc này, sự hỗ trợ từ các chuyên gia pháp lý là vô cùng cần thiết.

Vai trò của luật sư ly hôn đơn phương trong vụ án tranh chấp

Khi tiến hành ly hôn một mình, bạn sẽ đối mặt với rất nhiều áp lực tâm lý và pháp lý. Việc đồng hành cùng một luật sư ly hôn đơn phương uy tín mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

    •     Được tư vấn giải pháp pháp lý toàn diện, đánh giá đúng khả năng giành quyền nuôi con và chia tài sản.
    •     Hỗ trợ thu thập, trích lục các giấy tờ bị thiếu hoặc bị đối phương giấu kín.
    •     Đại diện soạn thảo đơn từ, làm việc với cơ quan chức năng để tối ưu hóa thời gian tố tụng.
    •     Cùng khách hàng tham gia các buổi làm việc, hòa giải và phiên tòa để bảo vệ quyền lợi tối đa.

Sự đồng hành của luật sư ly hôn đơn phương giúp bạn hạn chế số lần phải đi lại, tránh các va chạm căng thẳng không cần thiết với đối phương tại Tòa.

Việc nắm rõ thủ tục ly hôn đơn phương giúp bạn chủ động về mặt pháp lý, chuẩn bị đầy đủ chứng cứ và bảo vệ quyền lợi chính đáng về tài sản cũng như quyền nuôi con. Khi gặp phải các hồ sơ phức tạp hoặc đối phương cố tình gây khó khăn, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ các đơn vị tư vấn uy tín.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN:

CÔNG TY LUẬT HÙNG THẮNG

    • Trụ sở: Tầng 3, Tòa nhà Công ty cổ phần Lắp máy Điện nước và Xây dựng, Số 198 Nguyễn Tuân, P. Thanh Xuân, TP. Hà Nội.
    • Hotline: 19000185
    • Email: info@luathungthang.com